خواص طلا برای بدن انسان، واقعیت‌های علمی و باورهای رایج

طلا برای بسیاری از ما یادآور زیبایی، هدیه و خاطرات ارزشمند است. بااین‌حال، دربارهٔ خواص طلا برای بدن انسان ادعاهای متفاوتی شنیده می‌شود؛ از افزایش انرژی و آرامش تا بهبود گردش خون و کاهش درد. کدام‌یک از این گفته‌ها پشتوانهٔ علمی دارند؟ پاسخ به این پرسش به شکل استفاده از طلا بستگی دارد. پوشیدن یک گردنبند، مصرف داروی حاوی طلا و استفاده از نانوذرات طلا در پژوهش‌های پزشکی، شرایط کاملاً متفاوتی هستند و نباید نتایج آن‌ها را یکسان دانست.

طلا چه ویژگی‌هایی دارد و آیا بدن به آن نیاز دارد؟

طلای خالص در برابر خوردگی و بسیاری از واکنش‌های شیمیایی مقاوم است. درخشندگی، شکل‌پذیری و دوام آن باعث شده‌اند این فلز کاربرد گسترده‌ای در ساخت زیورآلات داشته باشد. برخی ویژگی‌های آن برای ساخت تجهیزات و مواد پزشکی نیز مفید هستند.

اما طلا برخلاف آهن و روی، مادهٔ معدنی ضروری برای بدن محسوب نمی‌شود و نقش زیستی ضروری شناخته‌شده‌ای ندارد. بنابراین، استفاده از زیورآلات برای تأمین نیاز بدن به طلا معنایی ندارد. ارزش این فلز در جواهرسازی یا کاربردهای تخصصی، به معنی نیاز تغذیه‌ای انسان به آن نیست.

آیا پوشیدن طلا خواص درمانی دارد؟

برای اینکه بگوییم پوشیدن طلا بیماری مشخصی را درمان می‌کند، باید پژوهش‌های انسانی باکیفیت، اثر قابل‌اندازه‌گیری و تکرارپذیر نشان دهند. دربارهٔ استفادهٔ معمول از انگشتر طلا، دستبند یا گردنبند، شواهد بالینی کافی برای توصیهٔ درمانی وجود ندارد.

ادعاهایی مانند درمان کم‌خونی، تنظیم فشارخون، تقویت ایمنی یا بهبود گردش خون با پوشیدن طلا، نباید به‌عنوان واقعیت پزشکی معرفی شوند. مجاورت یک گردنبند با قفسهٔ سینه نیز به‌تنهایی دلیل اثرگذاری آن بر عملکرد قلب نیست. در اینجا باید میان زیورآلات و یک مداخلهٔ درمانیِ بررسی‌شده تفاوت گذاشت.

هنگام خواندن خبرهای مربوط به فواید طلا، به نوع پژوهش توجه کنید. نتیجهٔ آزمایش روی سلول یا حیوان، لزوما برای انسان تکرار نمی‌شود. حتی یک مطالعهٔ انسانی کوچک هم برای توصیهٔ عمومی کافی نیست. باید مشخص باشد چه شکلی از طلا، با چه مقداری و برای کدام مشکل بررسی شده است. عبارت کلیِ «دانشمندان ثابت کرده‌اند» بدون این جزئیات، تصویر دقیقی از شواهد ارائه نمی‌دهد.

خواص درمانی طلا در پزشکی چگونه استفاده می‌شود؟

داروهای حاوی ترکیبات طلا

برخی ترکیبات طلا در درمان روماتیسم مفصلی به کار رفته‌اند. برای مثال، «اورانوفین» دارویی حاوی طلاست که برای بعضی بیماران مبتلا به این بیماری تجویز می‌شود. این کاربرد به ترکیب شیمیایی دارو و نحوهٔ مصرف آن مربوط است و نمی‌توان آن را به پوشیدن زیورآلات تعمیم داد.

داروهای حاوی طلا ممکن است عوارضی مانند مشکلات پوستی، کلیوی یا خونی داشته باشند و مصرفشان به نظارت پزشکی نیاز دارد. بنابراین، شنیدن عبارت «طلا برای التهاب مفید است» نباید این تصور را ایجاد کند که دستبند طلا درد مفاصل را درمان می‌کند.

نانو ذرات طلا و پژوهش‌های درمانی

در مقیاس نانو، ویژگی‌های طلا می‌تواند با قطعهٔ معمولی این فلز متفاوت باشد. پژوهشگران از ذرات مهندسی‌شدهٔ طلا برای بررسی روش‌های تشخیص و درمان استفاده می‌کنند. برای نمونه، در مطالعات انسانیِ مشخصی، نانوپوسته‌های طلا همراه با لیزر برای درمان موضعی سرطان پروستات بررسی شده‌اند.

این مطالعات به ذراتی با طراحی، مقدار و روش استفادهٔ کنترل‌شده مربوط‌اند. نتایجشان نشان نمی‌دهد که زیورآلات یا فرآورده‌های عمومیِ حاوی طلا اثر مشابهی دارند. همچنین کاربرد بعضی آلیاژهای طلا در ترمیم‌های دندان‌پزشکی، کاربرد یک مادهٔ تخصصی است؛ از آن نمی‌توان خاصیت تقویت عمومی بدن را نتیجه گرفت.

انرژی طلا چیست و آیا انرژی مثبت دارد؟

عبارت «انرژی طلا» معمولا دو معنای متفاوت دارد. در فیزیک، طلا مانند فلزات دیگر ویژگی‌هایی مانند رسانایی دارد. اما در گفت‌وگوهای روزمره، انرژی مثبت معمولا به احساس خوشایند، خوش‌شانسی یا تعادل درونی اشاره می‌کند.

رسانایی یک فلز، دلیل انتقال نیروی درمانی به بدن نیست. برای ادعاهایی مانند پاک‌سازی انرژی منفی یا تنظیم انرژی بدن با گردنبند طلا و انگشتر طلا، شواهد بالینی معتبر و کافی در دست نیست. اگر استفاده از یک قطعهٔ طلا به شما حس خوبی می‌دهد، می‌توان آن را تجربه‌ای شخصی دانست؛ این احساس به‌تنهایی وجود یک نیروی درمانیِ ویژه را اثبات نمی‌کند.

تأثیر طلا بر روحیه و احساس رضایت

گاهی اثر مثبت زیورآلات به معنایی مربوط است که برای صاحبشان دارند. حلقهٔ ازدواج، هدیهٔ یک عزیز یا گردنبندی یادگاری ممکن است با احساس تعلق، خاطره و رضایت از ظاهر همراه باشد. انتخاب زیوری هماهنگ با سلیقه نیز می‌تواند تجربهٔ خوشایندی از آراستگی ایجاد کند.

این تجربه برای همه یکسان نیست و لزوما به جنس طلا محدود نمی‌شود. نمی‌توان از علاقه به یک زیور، نتیجه گرفت که طلا اضطراب یا افسردگی را درمان می‌کند. در بررسی فواید طلا برای بدن، بهتر است میان احساس رضایت شخصی و اثر درمانیِ اثبات‌شده تفاوت بگذاریم.

تأثیر طلا بر پوست، آیا حساسیت ایجاد می‌کند؟

یکی از مهم‌ترین اثرات مستقیم زیورآلات، تماس آن‌ها با پوست است. حساسیت به زیورآلات اغلب با فلزاتی مانند نیکل یا کبالت ارتباط دارد. قرمزی، خارش و التهاب در محل تماس ممکن است نشانهٔ چنین واکنشی باشد.

البته خود طلا هم می‌تواند در برخی افراد حساسیت تماسی ایجاد کند،بنابراین، عبارت «طلا هیچ‌وقت حساسیت نمی‌دهد» دقیق نیست. اگر واکنش پوستی تکرار شود، بررسی متخصص پوست و در صورت نیاز آزمایش پچ می‌تواند به شناسایی عامل کمک کند.

همهٔ تحریک‌های پوستی نیز آلرژی نیستند. اصطکاک و باقی‌ماندن شوینده یا رطوبت زیر انگشتر می‌تواند پوست را تحریک کند. پس هنگام بررسی حساسیت به طلا باید ترکیب زیور، وضعیت پوست و شیوهٔ استفاده را کنار هم در نظر گرفت.

تفاوت تأثیر طلای خالص و زیورآلات بر پوست

طلای خالص فلزی کم‌واکنش است،بااین‌حال، حساسیت تماسی به خود طلا هم ممکن است و نمی‌توان آن را برای همه کاملا بدون حساسیت دانست.

زیورآلات طلا معمولا ترکیبی از طلا و فلزات دیگر هستند،مثلا طلای ۱۸ عیار، ۷۵ درصد طلا و ۲۵ درصد فلزات دیگر دارد. در طلای زرد ممکن است از مس و نقره و در بعضی آلیاژهای طلای سفید از نیکل استفاده شود. نیکل از عوامل شایع حساسیت به زیورآلات است و در افراد حساس می‌تواند خارش، قرمزی یا التهاب ایجاد کند. بنابراین، واکنش پوست علاوه بر عیار، به ترکیب آلیاژ و حساسیت فردی بستگی دارد،حتی دو قطعه با عیار یکسان ممکن است واکنش متفاوتی ایجاد کنند.

آیا طلای ۱۸ عیار برای بدن بهتر است؟

طلای ۱۸ عیار از ۷۵ درصد طلا و ۲۵ درصد فلزات دیگر تشکیل می‌شود. این ترکیب برای ایجاد استحکام و رنگ مناسب در جواهرسازی استفاده می‌شود. اما عیار، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که یک قطعه برای همهٔ پوست‌ها مناسب است.

برای فرد دارای حساسیت فلزی، ترکیب آلیاژ اهمیت زیادی دارد. برای مثال، بعضی آلیاژهای طلای سفید ممکن است نیکل داشته باشند. رنگ زرد، سفید یا رزگلد نیز به معنی داشتن خواص درمانی متفاوت نیست. هنگام انتخاب زیور، اطلاع از ترکیب فلزات و تجربهٔ حساسیت قبلی کاربردی‌تر از ادعاهای مربوط به انرژی یا سلامت است.

چگونه از زیورآلات طلا راحت‌تر استفاده کنیم؟

برای استفادهٔ روزمره، راحتی زیور و واکنش پوست را جدی بگیرید:

• سایز انگشتر و دستبند را متناسب انتخاب کنید تا به پوست فشار وارد نشود.
• برای شستن دست‌ها، در صورت امکان انگشتر را درآورید و پس از آبکشی، پوست را خوب خشک کنید.
• اگر سابقهٔ حساسیت دارید، دربارهٔ فلزات همراه طلا از فروشنده اطلاعات بخواهید.
• در صورت خارش یا قرمزی، استفاده از قطعهٔ مشکوک را متوقف کنید؛ ادامه‌دارشدن علائم نیاز به بررسی دارد.

طراحی راحت، شناخت حساسیت‌های فردی و مراقبت مناسب به تجربهٔ بهتر استفاده از زیورآلات کمک می‌کنند.